Сортировать статьи по: дате | популярности | посещаемости | комментариям | алфавиту
Информация к новости
  • Просмотров: 24717
  • Автор: janar
  • Дата: 17-01-2011, 20:54
  • 0
17-01-2011, 20:54

Адамның жасына байланысты атаулар

Категория: Туған күнге тілектер » Туған күнге тілектер

1 жасқа дейін – шақалақ, нәресте

1 жастан 10 жасқа дейін - сәби

1 жастан 2 жасқа дейін қыз бала – бөпе, ұл бала – бөбек

2 жастан 3 жасқа дейін – бүлдіршін

3 жастан 5 жасқа дейін – балдырған, балауса

6 жастан 7 жасқа дейін – бала, балақай

8 жастан 12 жасқа дейін – ойын баласы, жеткіншек

13 жастан 15 жасқа дейін – ересек бала, жасөспірім

16 жастан 19 жасқа дейін – бозбала, бойжеткен

20 мен 30 жас аралығы – жас жігіт, қыз

30 бен 40 жас аралығы – дүр жігіт, аға, еркек,  кәрі қыз, келіншек

40 пен 50 жас аралығы – ер түлегі, отағасы, әке, көке, әйел, ана, тәте

50 мен 60 жас аралығы – жігіт ағасы, сары кідір әйел

60 пен 70 жас аралығы - қарасақал, ата, қара кемпір, апа, әже

70 пен 80 жас аралығы - ақсақал, ақбұрым

80 мен 90 жас аралығы – ақ үрпек шал, ақ үрпек ана, қарт, қария

90 мен 100 жас аралығы - селкілдек шал, селкілдек кемпір

100 жастан жоғары - кейуана, баба

 

Мүшел жас

1- мүшел -13 жас (ер жете бастау)

2 - мүшел – 25 жас (жігіттік жас)

3 - мүшел – 37 жас (ақыл тоқтау)

4 - мүшел – 49 жас (орта жас)

5 – мүшел – 61 жас (орта жас)

6 -  мүшел – 73 жас (қарттық)

7 – мүшел - 85 жас (кәрілік)

8 - мүшел – 97 жас (қалжырау)

9 - мүшел – 109 жас (шөпшек сүю)

10 – мүшел -121 жас (немене сүю)

*************

10 жасқа дейін - қозы жасы деп қозы-лақ бақтырған,

10 мен 20 жас аралығын қой жасы деп қой, ешкі бақтырған,

20 мен 30 жас аралығын жылқы жасы деп жылқы бақтырған

***********

30 жас - орда бұзар,

40 жас - қылыш жас, қырықта қамал алар

50 - ел ағасы, ердің жасы

60 жас - пайғамбар жасы, алпыстың асқары, алпыстың асуы, асқаралы алпыс

70 жас - жетпістің белесі

80 жас - сексеннің сеңгірі

**********

Қазақ халқы адамның өміріне байланысты бірінші мүшелді ананың құрсағындағы мерзімді есептеп 13 деп алған да, қалған өміріне 12 жылды қосып, 25,37,49,61,73,85 т.б жастарды адамның өміріндегі маңызды жылдар деп есептеген.

 

Адам баласы туғаннан бастап, өсіп-жетілу кезеңінде қатерлі жылдар болатындығын айтып келеді. Оны мүшел жас деп атайды. Алғашқы мүшел 13 жас – бұл адамның балалық шақтан ересектік шаққа дейінгі кезеңі. Ол кезде ер балалардың дауыстары өзгеріп, қыз балалардың дене бітімі сүйкімді бола бастайды.

 

Он үш – кейбір нәзік балалар үшін қауіпті, өйткені баланың бойындағы өзгеріс кезеңі жәйімен өтсе қауіп жоқ, ал күрт өзгерсе, кейбір балалар жүрек, жүйке ауруларына ұшырауы мүмкін деседі. Осындай мүшел есік қаққанда: «О, Құдірет, мені осы мүшелден қатерсіз өткізе гөр!» - деп Аллаға жалбарынатын.

 

Жиырма бес жас – жігіттіктің алғашқы сатысы. Ол кезде ер жігіт бусанып, дене құрылысы өсіп, жетіліп, күші тасып тұратын кез. Бұл мүшелде де садақа беріп, келесі мүшелге дейін аман-есен болайын деп ниет етеді.

 

Отыз жеті жас – адам өміріндегі ең басты мүшел. Бұл мүшелде адам жігітшіліктен мосқалдау кезеңге өтіп, ақыл тоқтатып, дүниеге қызыға да, қызғана да қарайтын кез.

 

Қырық тоғыз жас – бұл адамның даналыққа аяқ басатын кезеңі. Бұл мүшелде кейбіреуі немере сүйсе де, кәрілікке мойын бұрмай, «маған кәрілік келмесе екен, әлі де болса қартаймай ойнап-күліп қалайыншы» дейтін кезі.

 

Алпыс бір жас – адамның даналығы артып, өзінен туған балаға сын көзбен қарап, басқан ізін аңдып, жаман-жақсысын ажыратып, өзі де тәрбиеге келетін кезеңі.

 

   Жетпіс үш жас – бұл кәріліктің мойынға мініп, аяғын тұсап, отырса тұруы, тұрса отыруы мұң, жатса ұйқы жоқ, адамның діңкесі құрып, «айхай, жас кезім-ай» деп көкірегі қарс айырыла күрсініп, дөңбекшіп барып ұйықтайтын кез.

 

Сексен  бес жас – бұл мүшелде адамның айдай басы қатып, өзінен кейінгілермен бала құсап ұрсып, жеген тамағын жеген жоқпын деп, өкпелегіш болатын кез. Сол үшін де ел арасында «күлсең кәріге күл», бұл жасқа жеткен де бар, жетпеген де бар деседі.

 

Адамның өмірінде әрқилы жағдайлар болады. Ол: үйлену, балалы болу, отбасының қуанышы және мүшел тойлары. Мұсылман халқы тойдан қашпаған халық. Дегенмен шілдехана мен мүшел жас тойлары – ол адамзаттың ең басты тойлары. Әр адам баласы мүшел жастан өткен сайын садақа беріп, жеті нан үлестіріп келеді.



Информация к новости
  • Просмотров: 5340
  • Автор: нурсссс
  • Дата: 2-10-2013, 04:14
  • 0
2-10-2013, 04:14

тілек

Категория: Туған күнге тілектер » Туған күнге тілектер

– сени бугинги куанышты туган кунинмен куттыктаимын.Уакыт -ешким токтата алмаитын алып кеме. Сол кеменин журисимен сен де омир толкындарымен араласа, арпалыса, балалык шак жагалауына кол булгап,адам омиринин коктеми, жастык шакка да келип жетерсин.
Омир шуагы мен дауылы, кайгысы мен сауыгы, женили мен ауыры катар алмаскан алпауыт.Өмирмен куресип жене билгендер де, женилип жетегинде кеткендер де бар. Сен солардын алгашкысына косыл. омирде кездесетин сан килы ауырлыктар мен киындыктарды акылмен, сабырмен жене бил. Аспан бултсыз болмайды, демек адам омиринин де бултты кундери болар. Бирак сенин омириннин шуакты кундери коп болсын. Ансаган арманына тек бакытпен жет.
* * * * *
казак тилинде кыска да нуска, ари дал аитылган уш тилек бар. Соларды мен саган тилеймин. Олар: денсаулык, бакыт, узак омир. Себеби, денсаулык болса жумыс та болады, табыс та болады. Бакыт деген создин аукымы кен: себеби, биреулер ушин бакыт деген - суйген адамынын касында аман-сау жургени, бакыт деген - биреулер ушін - ата-анасынын куанганы, ал биреулер ушін бакыт деген балаларынын бакытты болганы. Ал егер де денсаулык пен бакыт болса, неге узақ омір сурмеске ?! Денсаулыгын мыкты болсың, бакыт кусы басына консын, омір жасын узак болсын!!!алдагы улттык бирынгай тесттен жаксы балл алып ,калаган маман иеси болуына шын журектен тилектеспин.
Информация к новости
  • Просмотров: 46980
  • Автор: a.tolganai
  • Дата: 10-10-2011, 18:33
10-10-2011, 18:33

Туған күнің құтты болсын. Оқырман қосқан тілек

Категория: Туған күнге тілектер » Туған күнге тілектер

Туған күнің құтты болсын! Қарның тоқ болсын! Өмірің ұзақ болсын! Дастарханың майлы болсын! Жүрегің нәрлі болсын! Ұрпағың күшті болсын! Денсаулығың мықты болсын! Өмірің тәтті болсын! Жүрегің сырлы болсын! 

Метки к статье: тилек nbkte

Информация к новости
  • Просмотров: 18745
  • Автор: janar
  • Дата: 11-08-2011, 18:05
  • 0
11-08-2011, 18:05

Туған күнге тілекТөлебаев Бағдәулет құрастырған "Ақ тілек" кітабынан

Категория: Туған күнге тілектер » Туған күнге тілектер

Өмірің мәнді, шаңырағың сәнді болғай! Дастарқаныңнан дәм-тұзың үзілмей, барың берекеге, берекең мерекеге ұлассын.

Информация к новости
  • Просмотров: 7242
  • Автор: janar
  • Дата: 30-05-2011, 09:59
  • 0
30-05-2011, 09:59

Туған күнге бата

Категория: Туған күнге тілектер, Бата-тілектер, Соңғы қосылған дүниелер

Әмин десең пенделер,

Алладан ісің жөнделер,

Ата-анаңды сыйласаң,

Тасың өрге дөңгелер.

Туған күнді шығармаңдар есіңнен,

Бір Алладан жарық көр деп шешілген.

Анаң сені әкелем деп өмірге,

Қиналып еді кете жаздап есінен.

Туған күнің жарық көрген шуағың,

Іңгәлаған естілді алғаш жыр әнің.

Өміріңнің ұзақтығын тілеймін.

Аспаныңның шуақтығын тілеймін,

Қуанышыңның тұрақтылығын тілеймін.

Дендеріңнің қуаттылығын тілеймін,

Өміріңнің сәнділігін тілеймін.

Ата-анаңның, туыстарыңның, амандығын тілеймін,

Өміріңнің ұзақтығын тілеймін.

Мырзаханның Ақылбайы

Семей қаласы Мұқыр ауылы

Информация к новости
  • Просмотров: 13158
  • Автор: Дана
  • Дата: 10-05-2011, 12:37
  • 0
10-05-2011, 12:37

Туған күнге тілек

Категория: Туған күнге тілектер, Жас дәурен (13-25), Соңғы қосылған дүниелер

Саған айтар тілек
Таусылма еш жүдеп
Қиналсаң — төз
Жарыссаң — оз
Ойнасаң — ұт
Күрессең — жық
Ешкімді басынба
Басыңнан асырма
Табысқа тасыма
Намысқа жасыма
Ешкімді күндеме
Ешкімді тілдеме
Сөзіңнен танба
Қатарыңнан қалма
Біреуді даттама
Ешқашан кек сақтама
Біреуді сыртынан айдама
Өсекті тыңдама
Шынығып шыңдал
Жақсыдан үлгі ал!

Метки к статье: туған күнге тілек

Информация к новости
  • Просмотров: 17730
  • Автор: janar
  • Дата: 16-02-2011, 11:55
  • 0
16-02-2011, 11:55

Тілегеніңе жете бер Тамада кітабынан

Категория: Туған күнге тілектер, Балама, Баталар, Соңғы қосылған дүниелер

Жете бер аңсап күткен тілегіңе,

Қылаудай дақ түспесін жүрегіңе.

Отанның, ел-жұртыңның мақтаны бол,

Алды бол қатарыңның бұл өмірде.

 

Себездеп алтын ара   жан-жағыңнан

Информация к новости
  • Просмотров: 13618
  • Автор: janar
  • Дата: 12-02-2011, 14:32
  • 0
12-02-2011, 14:32

Туған күн

Категория: Туған күнге тілектер, Соңғы қосылған дүниелер

       Туған күн,

Гүл сыйлаған, дос қаумалап,

Шалқисың бәйгеге қосқандай ат.

Өзіңнің құрметіңе өмірдегі,

Айтылар не бір тілек, тостар ғажап.

        Жалт етіп өте шығар бір жыл тағы,

Информация к новости
  • Просмотров: 13111
  • Автор: janar
  • Дата: 15-01-2011, 23:18
  • 0
15-01-2011, 23:18

Бірден жүз жасқа дейін

Категория: Туған күнге тілектер, Өлең - сөздің патшасы

Бір жас бар – 10  жас деген - ойнақтаған,

Тай мініп,жабағыны ойнақтатқан.

Келген соң одан әрі  – 15 жас бар,

Жастық шақ еш нәрсені ойлатпаған.

20-да өз жүзіңді түзейсің ғой,

Шашыңды кейін қарай күзейсің ғой,

Үлгісін ағалардың көргеннен соң,

Ой-ойлап әр нәрсені жүдейсің ғой.

                                                     ***************

Информация к новости
  • Просмотров: 32518
  • Автор: janar
  • Дата: 15-01-2011, 22:40
  • 0
15-01-2011, 22:40

Мұхтар Шаханов Тілек

Категория: Туған күнге тілектер, Туған күнге тілектер, Өлең - сөздің патшасы

Өмір мынау қатар тосқан

Жеңілі мен ауырын,

Шуағы мен дауылын.

Бүгін мына сенің туған күніңде

Қандай тілек айтсам екен, бауырым?

Саған байлық тілер ем мен,

Бірақ ол бір әңгүдік,

Есігіңнен кіргенімен паң күліп,

***********
Назад Вперед
^