Главная > Дәстүрлі тойлар > Тост-тілек пен дос-тілек кітабынан Тілек айтар жұртым бар

Тост-тілек пен дос-тілек кітабынан Тілек айтар жұртым бар


3-02-2011, 21:11. Разместил: janar

 

Тілек қосар жұртым бар

          Тойда тілек сөзін ұсыну үлгілері

 

Әр азаматтың үш жұрты болатыны белгілі. Өз жұртың – күншіл: бар болсаң – көре алмайды, жоқ болсаң – бере алмайды. Қайын жұртың – міншіл: жағаңның қызылдығын, колыңның ұзындығын қалайды. Жуас болсаң - жүндейді, мықты болсаң –күндейді. Және нағашы жұртың – сыншыл: жақсыға сүйінеді, жаманыңа күйінеді. Әрдайым тілекші, тілеуқор боп жүреді. Жігіт адам осыны есте сақтай отырып, өзін азамат ретінде дұрыс ұстай білуі, адамгершілік арды ұмытпай, ағайын-жекжат арасында абыройлы болуы керек.

 

 

Нағашылар

Айналайын нағашы,

Артық оның бағасы:

Еркелетіп жиен деп,

Келіп қапты қарашы!

*****

Біле білсең, ағайын,

Ең сыйлы жұрт нағашың.

Келген сайын үйіңе,

Асырады бағасын.

 

Жақсы болсаң нағашың,

Зор мәртебе табасың.

Еркелесең тағаңа,

Теңгеден гүл тағасың.

*****

Құда-құдағи, құдашалар

            Алдымен бауыздау құда, кейін қылауы түспеген құда, сосын белгілі құда, кейін Абай атамыз қаһарлы қысқа теңеген кәрі құда болады екен. Абай кәрі құдадан қаймыққан, санасқан. Себебі, кәрі құда іші-бауыры аралас келе бауырына айналып, барлық сырын біліп қояды. Шынымен білек сыбанып кіріссе – біліп айтады, батырып, жаныңды ауыртып, бетті тіліп айтады. Яғни, дос болып жылатып айтады, деп Абай-дана, міне, осы құданы айтқан.

******

           Қазақтың «Асауды – ноқта, құданы құдай қосады», «Күйеу – жүз жылдық, құда – мың жылдық» деген нақылына бір мысқал қоспа сөз жоқ. Бізде құдай қосып құда болдық! Күйеу бала мен келін – екі жастың ғұмыры жүз жылдық болсын! құдалығымыз – мың жылдық болсын!

*****

Қош келдің құдай қосқан құдаларым,

Төрімде не десең де құп аламын.

Бір жүріп, бірге тұрып қызықтайық

Өмірдің енді қалған нұр-алабын.

 

Құдалар, өрлеңіздер төрімізге,

Қарап тұрып екі рулы – бәрі бізге!

Жетейік кәрілікке сыннан өтіп,

Сыйластық қалсын мәңгі бәрімізде!

******

Мінт мінгізіп, киіт киген

Құдалықты өрнектер.

Қатынаған арада

Костюм-шалбар, көйлектер.

 

Құдашалар, құдалар

Мың құбылып бұралар.

Құда бала қосылса,

Бір ансамбль құралар.

Ауыл жатыр той жасап, ат шаптырып,

Дәстүрін атасының мақсат біліп –

Келе жатыр құдалар қыр басынан,

Ортақ боп қуанышқа, сақ-сақ күліп...

 

Бөле, жиендер

Тату-тәтті бөлені той-шаттыққа бөледі,

Қуанышқа ортақ боп, жайраң қағып келеді.

***

Әркімнің де орны бар,

Көз жіберсек көнеге.

Ардақтайын туысты,

Енді кезек бөлеге.

 

Қасиетті, киелі,

Шаңырақтың жиені.

Келесі жыр кезегі,

Жиендерге тиеді.

 

Іні-қарындас, күйеу балалар, келіңдер

Күйеу балалар, келіндер сөйлемейді тым қатты,

Қарындастар ибалы, қолаң шашты сымбатты.

Тынысымыз – інілер: туыстығы тым тәтті.

Барлығы да осындай жанашырлар қымбатты.

***

Әжелер, жеңгелер

Артық болмас, айналайын, жеңешем,

Жер-анаға, ер анаға теңесем.

Футболшылар командасы құрылар,

Аман болсаң, қақпашысы сен есен!

*******

Жарқылдаған жеңгелер, шашуыңды шаш бүгін,

Еске алады әжелер осы тойда жас күнін.

Арта берсін достығың – доссыз өмір бос бүгін,

Құрбы-құрдас, қанеки, тілегіңді қос бүгін!

 

 

ініме

Айналайын Ғани-інім, мерейің

Көкке қарай самғағанын көрейін!

Туған күнің бақ әкелсін өзіңе,

Деп ағалық бір батамды берейін!!!!

******

 

 

Әпке-жезделер

Қамқорлықты көздеген, қайырым көп жездеден –

Арнап сыйлық әкеп тұр, ардақтырақ өзгеден.

****

Тойға келсе әпкелер,

Ырыс-бақыт ап келер.

Апамызға жездем сай,

Әпкелермен бақ келер.

 

Рұқсатсыз әпкеден

Шыға алмайтын бір адым,

Сөз салмағын ендеше

Жезделерге бұрамын.

*****

Жезде саған не дейін,

Ардақ тұтып өзіңді,

Асқар тауға теңейін,

Көрер болсам әрдайым –

Мақтанардай достарың,

Биік болсын мерейің.

Биік бола тұрып та,

Төменгі елді ұмытпа.

Қадірлей біл құрбымды:

«Қыз жүрегі - құлыпта».

*******

Бірің – қыран, бірің - аппақ қайыңдай,

Келесіңдер жұптарың бір жазылмай.

Отбасына шаттық, бақыт тілейміз,

Еркелеңдер көлдің аққу-қазындай.

*******

Көршілер

Бұл ауылда ұлың жүр, бұл ауылда қызың жүр:

Құдай қосқан көршілер – осы көше ұйымшыл.

Туыс болып барлығы, енді өзіңді елшілер –

Ауылдастың тайы озып, аман болсын көршілер!

                              Аман болсын көршілер!


Вернуться назад